IMF-ธนาคารโลกเปิดตัว 'พิมพ์เขียวกรุงเทพฯ' แผนรับมือกลโกงดิจิทัลระดับโลก

• 2026-11-08
• ข่าว
• กองบรรณาธิการ

กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และธนาคารโลก (World Bank) เปิดตัว "พิมพ์เขียวกรุงเทพฯ" (Bangkok Blueprint) แผนระดับโลกเพื่อช่วยประเทศต่าง ๆ ป้องกัน ตรวจจับ และรับมือภัยกลโกงออนไลน์ในบริการการเงินดิจิทัล เมื่อวันพุธที่ 14 ตุลาคม 2569 ระหว่างการประชุมประจำปี 2569 ของ IMF และกลุ่มธนาคารโลกที่กรุงเทพฯ โดยมีธนาคารแห่งประเทศไทยร่วมพัฒนาแผนดังกล่าว

Key facts

ทำไมต้องมีแผนระดับโลก?

• พิมพ์เขียวกรุงเทพฯ เปิดตัวเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569 ในการประชุมประจำปี 2569 ของ IMF และกลุ่มธนาคารโลก ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ
• แผนดังกล่าวมี 5 เสาหลัก ครอบคลุมการวางรากฐานเชิงยุทธศาสตร์และกฎหมาย การลดความเสี่ยงตลอดวงจรกลโกง การใช้กรอบบริหารความเสี่ยงและการบังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่ การขยายความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ และการคุ้มครองผู้บริโภค
• ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่ากลโกงและ scam สร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจโลกประมาณ 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือราว 3% ของ GDP โลก
• พิมพ์เขียวเสนอ 12 ข้อพิจารณาหลักที่แต่ละประเทศสามารถปรับใช้ให้เหมาะกับกฎหมาย สถาบัน และสภาพตลาดของตน

ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย วิทัย รัตนากร กล่าวว่าการเงินดิจิทัลช่วยขยายการเข้าถึง บริการ นวัตกรรม และประสิทธิภาพ แต่ก็ทำให้กลโกงเกิดขึ้นได้เร็วขึ้น ในวงกว้างขึ้น และซับซ้อนขึ้นด้วย

"กลโกงที่อาศัยไซเบอร์ได้กลายเป็นความท้าทายระดับโลกที่ไม่มีประเทศหรือสถาบันใดแก้ได้ลำพัง" นายวิทัยกล่าว "พิมพ์เขียวกรุงเทพฯ สะท้อนพันธะร่วมกันของเราในการเสริมสร้างความร่วมมือ สร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมอนาคตการเงินดิจิทัลที่ปลอดภัยและครอบคลุมสำหรับทุกคน"

เขาชี้ว่าธรรมชาติของกลโกงข้ามพรมแดนโดยแท้ ผู้เสียหายอาจอยู่อีกประเทศหนึ่ง มิจฉาชีพอาจปฏิบัติการจากอีกประเทศ และเงินอาจไหลผ่านประเทศที่สาม แต่การตอบสนองยังคงจำกัดอยู่ในระดับประเทศเป็นส่วนใหญ่ มีการประสานข้ามพรมแดนจำกัด ซึ่งมิจฉาชีพใช้ช่องว่างเหล่านี้ ห้าเสาหลักและ 12 ข้อพิจารณา

พิมพ์เขียวกำหนด 5 เสาหลัก ได้แก่ การวางรากฐานเชิงยุทธศาสตร์และกฎหมาย การเสริมความแข็งแกร่งในการลดกลโกงตลอดวงจรชีวิต การใช้ประโยชน์จากกรอบบริหารความเสี่ยงและการบังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่ การขยายความร่วมมือทั้งในประเทศและข้ามพรมแดน และการส่งเสริมการคุ้มครองและความยืดหยุ่นของผู้บริโภค

แผนดังกล่าวตระหนักว่ากลโกงมักเกี่ยวข้องกับสื่อสังคมออนไลน์ แพลตฟอร์มดิจิทัล พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ และเครือข่ายโทรคมนาคม จึงเน้นความรับผิดชอบที่ชัดเจนและความร่วมมือที่ทันท่วงทีระหว่างภาครัฐและเอกชน ทั้งภายในและระหว่างประเทศ พร้อมสนับสนุนให้แต่ละประเทศปรับ 12 ข้อพิจารณาหลักให้เข้ากับเงื่อนไขกฎหมาย สถาบัน และตลาดของตน

พิมพ์เขียวยังระบุถึงความจำเป็นของยุทธศาสตร์ระดับชาติที่ชัดเจน กรอบกฎหมายและกฎระเบียบที่เหมาะสม การกำกับดูแลที่มีประสิทธิภาพ และการประสานงานที่แข็งแกร่งขึ้น เพื่อให้ตอบสนองภัยคุกคามใหม่ได้อย่างรวดเร็ว รวมถึงผลักดันให้การป้องกันกลโกงฝังอยู่ในบริการการเงิน โดยหนุนด้วยข้อมูลข่าวกรองแบบเรียลไทม์ ขีดความสามารถในการปฏิบัติการ และการคุ้มครองผู้บริโภคที่เพียงพอ โดยต้องสมดุลระหว่างนวัตกรรม การเข้าถึงบริการการเงิน และการบริหารความเสี่ยง ความเชื่อมั่นคือรากฐาน

กรรมการจัดการ IMF คริสตาลินา จอร์จีวา กล่าวว่าความเชื่อมั่นเป็นรากฐานของทุกระบบการเงิน เมื่อการเงินดิจิทัลขยายตัว ประเทศต่าง ๆ ต้องร่วมมือกันต่อสู้กลโกงไซเบอร์และรักษาความเชื่อมั่นในเทคโนโลยีที่หนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจและการเข้าถึงบริการการเงิน พร้อมแนะนำให้ปรับ 12 ข้อพิจารณาให้เหมาะกับบริบทในประเทศ โดยคำนึงถึงความแตกต่างของกรอบกฎหมาย ขีดความสามารถของสถาบัน ความเสี่ยงกลโกง และโครงสร้างระบบการเงินดิจิทัล

ด้านอันชูลา คานท์ กรรมการจัดการและประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงินของธนาคารโลก กล่าวว่าบริการการเงินดิจิทัลเป็นแรงขับเคลื่อนโอกาสทางเศรษฐกิจ การสร้างงาน และการเข้าถึงบริการการเงินในประเทศกำลังพัฒนาได้อย่างทรงพลัง การเสริมการคุ้มครองจากกลโกงจึงจำเป็นต่อการทำให้ผู้คนใช้บริการเหล่านี้อย่างมั่นใจและได้รับประโยชน์เต็มที่

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ กล่าวว่าการรับมือกลโกงต้องเชื่อมโยงกันเหมือนบริการการเงินดิจิทัล "พิมพ์เขียวกรุงเทพฯ เป็นรากฐานสำหรับความร่วมมือที่แข็งแกร่งขึ้นและการดำเนินการร่วมกันเพื่อปกป้องผู้คนและเสริมความเชื่อมั่นในเศรษฐกิจดิจิทัล" นายเอกนิติกล่าว "ผมหวังว่าองค์กรระหว่างประเทศจะพัฒนาแผนนี้ให้ดียิ่งขึ้น นำไปสู่ความร่วมมือที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้นระหว่างประเทศต่าง ๆ" มุมมองสำหรับไทย

สำหรับผู้อ่านในไทย แผนนี้สะท้อนว่าภัยกลโกงออนไลน์ไม่ใช่ปัญหาภายในประเทศเดียว แต่เป็นห่วงโซ่ที่พาดผ่านหลาย jurisdicción ซึ่งการประสานงานระหว่างหน่วยงานกำกับดูแล สถาบันการเงิน และผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลและโทรคมนาคมเป็นหัวใจของการรับมือ

ถ้อยแถลงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยในการเปิดตัวแผนครั้งนี้ เน้นย้ำบทบาทของไทยในฐานะเจ้าภาพจัดการประชุมและผู้ร่วมพัฒนาแผน ซึ่งอาจเป็นจุดตั้งต้นสำหรับการปรับใช้ 12 ข้อพิจารณาให้สอดคล้องกับกฎหมายและโครงสร้างสถาบันการเงินของประเทศต่อไป

ทั้งนี้ ต้นฉบับไม่ได้ระบุกรอบเวลาหรือหน่วยงานรับผิดชอบในการนำพิมพ์เขียวไปปฏิบัติในระดับประเทศอย่างชัดเจน โดยขั้นตอนถัดไปคือการที่แต่ละประเทศนำ 12 ข้อพิจารณาไปปรับใช้ตามเงื่อนไขกฎหมาย สถาบัน และตลาดของตน ตามที่ IMF และธนาคารโลกแนะนำ