Etda เดินหน้าสร้างความเชื่อมั่นดิจิทัลไทย ตั้ง 4 เป้าหมายใหญ่ปี 2570

• 2026-09-14
• เศรษฐกิจ
• กองบรรณาธิการ

แผนผลักดัน 4 ประเด็นหลักปี 2570

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ Etda ประกาศแผนผลักดัน 4 ประเด็นหลักในปี 2570 ได้แก่ การกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัล ระบบดิจิทัลไอดี ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ และการเปลี่ยนผ่านดิจิทัลของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นทางดิจิทัลของประเทศไทย

ความหมายใหม่ของความเชื่อมั่นทางดิจิทัล

นายไชยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ Etda กล่าวในการบรรยายสรุปผลการดำเนินงานประจำปีว่า ความเชื่อมั่นทางดิจิทัลกำลังเปลี่ยนความหมาย จากเดิมที่เน้นเรื่องการทำธุรกรรมออนไลน์ที่ง่ายและสะดวก มาสู่การสร้างความมั่นใจว่าเศรษฐกิจดิจิทัลยังคงปลอดภัย โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเทคโนโลยีถูกนำมาใช้อย่างยั่งยืนในเชิงพาณิชย์ "ทุกวันนี้ความเชื่อมั่นทางดิจิทัลไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการทำธุรกรรมออนไลน์ให้เป็นไปได้เท่านั้น แต่เป็นเรื่องของการทำให้เศรษฐกิจดิจิทัลปลอดภัย โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเทคโนโลยีถูกนำมาใช้อย่างยั่งยืนในเชิงพาณิชย์" นายไชยชนะกล่าว

การกำกับดูแลแพลตฟอร์มและระบบเรดาร์

ในด้านการกำกับดูแลแพลตฟอร์ม Etda วางแผนทำงานร่วมกับหน่วยงานกำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้กฎเกณฑ์ถูกบังคับใช้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมุ่งเน้นการปฏิบัติตามข้อกำหนดของตลาดอีคอมเมิร์ซ และปรับปรุงมาตรฐานสำหรับแพลตฟอร์มแชริ่งอีโคโนมี ขณะเดียวกันศูนย์รับเรื่องร้องเรียน 1212 ของสำนักงานฯ กำลังปรับเปลี่ยนจากระบบรับเรื่องร้องเรียนแบบเดิมไปสู่สิ่งที่เรียกว่า "ระบบเรดาร์" เพื่อวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ และส่งต่อกรณีไปยังหน่วยงานที่มีอำนาจทางกฎหมายโดยตรง แทนที่จะรับเรื่องร้องเรียนรายบุคคลเท่านั้น

"เป้าหมายคือการระบุปัญหาที่เป็นระบบซึ่งเกิดขึ้นในแพลตฟอร์มต่าง ๆ และผลักดันให้เกิดการแก้ไขเชิงกฎระเบียบหรือการบังคับใช้ที่เหมาะสม" นายไชยชนะกล่าว พร้อมระบุว่า Etda ยังวางแผนศึกษาค่าธรรมเนียมและกำไรขั้นต้นของแพลตฟอร์มโดยรวมในปี 2570 เพื่อประกอบการพิจารณาออกมาตรการกำกับดูแลเพิ่มเติม

สำหรับมาตรการป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยีบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ซึ่งมีกำหนดมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 นั้น Etda ต้องการกำกับดูแลการปฏิบัติตามมาตรการเหล่านี้ โดยเน้นการจัดการความเสี่ยงและลดเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมหรือเป็นอันตราย แทนที่จะปล่อยให้ผู้บริโภคต้องปกป้องตัวเองเป็นหลัก กรอบการทำงานนี้มีมาตรการตรวจจับ ป้องกัน และตอบสนองที่ออกแบบมาเพื่อปกป้องผู้ใช้ พร้อมแนวทางที่ชัดเจนเพื่อให้บริการต่าง ๆ ปลอดภัยยิ่งขึ้น

Etda ยังระบุด้วยว่าตลาดอีคอมเมิร์ซจะมีกรอบการกำกับดูแลที่ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยมีแนวทางที่ช่วยให้ผู้ใช้ได้รับบริการที่ปลอดภัยขึ้น "เป้าหมายคือการสร้างระบบแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ผู้ประกอบการมีความรับผิดชอบชัดเจนในการป้องกันความเสี่ยง ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ดีขึ้น และการร้องเรียนสามารถส่งต่อไปยังหน่วยงานบังคับใช้ที่เหมาะสมได้" นายไชยชนะกล่าว

แคมเปญ Trust Every Click

ในส่วนของแคมเปญ "Trust Every Click" ของ Etda นั้น มีตัวแทนจากภาคส่วนต่าง ๆ เข้าร่วมเวิร์กช็อปแล้วราว 833 คน ขณะที่เนื้อหาด้านการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับบริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลมียอดเข้าชมมากกว่า 4.4 ล้านครั้ง แคมเปญนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับกฎเกณฑ์แพลตฟอร์มและการใช้ดิจิทัลอย่างมีความรับผิดชอบ Etda ระบุว่าแนวทางของหน่วยงานไม่ใช่การพึ่งพาการบังคับใช้ของรัฐเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการผสมผสานข้อกำหนดตามกฎหมาย แนวปฏิบัติที่ดี การกำกับดูแลโดยอิงความเสี่ยง และกลไกการกำกับดูแลตนเอง เนื่องจากแพลตฟอร์มดิจิทัลดำเนินงานในหลายขอบเขต regulacji มากขึ้น ทั้งการคุ้มครองผู้บริโภค ธุรกรรมทางการเงิน การขนส่ง มาตรฐานผลิตภัณฑ์ ความปลอดภัยออนไลน์ และอาชญากรรมทางเทคโนโลยี

ดิจิทัลไอดีและระยะที่ 2

ด้านดิจิทัลไอดี Etda เน้นย้ำความสำคัญของกฎระเบียบและการกำกับดูแลตนเองสำหรับแพลตฟอร์ม รวมถึงมาตรการยืนยันตัวตนผู้ใช้และการจัดการความเสี่ยง โดยมีแผนเร่งรัดพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลไอดีในปี 2570 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระยะที่ 2 ของกรอบดิจิทัลไอดี โดยในระยะที่ 2 จะมุ่งขยายการใช้ข้อมูลรับรองที่ตรวจสอบได้ และสร้างโครงสร้างพื้นฐานและกลไกการกำกับดูแลที่จำเป็นสำหรับระบบข้อมูลรับรองที่เชื่อถือได้ ข้อมูลรับรองที่ตรวจสอบได้หมายถึงการแทนข้อมูลดิจิทัลที่ออกอย่างปลอดภัยโดยหน่วยงานที่เชื่อถือได้และสามารถตรวจสอบได้อย่างอิสระ Etda วางแผนจัดตั้งกลไกการลงทะเบียนผู้ให้บริการข้อมูลรับรองที่เชื่อถือได้ และรายชื่อที่เชื่อถือได้ของข้อมูลรับรองดิจิทัลระดับประเทศ

นายไชยชนะระบุว่าเป้าหมายคือการให้ประชาชนสามารถพิสูจน์สิทธิ์หรือคุณสมบัติเฉพาะได้ในรูปแบบดิจิทัล โดยไม่ต้องยื่นเอกสารราชการซ้ำแล้วซ้ำเล่าหรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลมากเกินความจำเป็นสำหรับธุรกรรม ขณะที่ในเดือนมิถุนายน 2569 บริการอี-เซอร์วิสของรัฐบาล 1,797 บริการเชื่อมต่อกับดิจิทัลไอดีแล้ว ครอบคลุมบริการตั้งแต่การยื่นภาษี การตรวจสอบสิทธิ์ด้านสุขภาพ ไปจนถึงการลงทะเบียนโอนอสังหาริมทรัพย์ สำนักงานฯ ได้ออกใบอนุญาตดิจิทัลไอดีสำหรับธุรกิจบริการแล้ว 28 ใบ

Etda ยังต้องการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลไอดีเพื่อรองรับชาวต่างชาติในการเข้าถึงบริการอี-เซอร์วิสของไทยในที่สุด โดยทำงานร่วมกับสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) และกรมการปกครอง เพื่อผลักดันโครงการ Digital Document Wallet ให้ประชาชนสามารถเข้าถึงเอกสารราชการดิจิทัลได้ทุกที่ทุกเวลา

ธรรมาภิบาล AI สู่การปฏิบัติ

ส่วนธรรมาภิบาล AI เป็นอีกพื้นที่ที่ Etda ตั้งใจจะก้าวจากการพัฒนานโยบายไปสู่การนำไปปฏิบัติจริง โดยสำนักงานฯ ได้พัฒนาร่างพระราชบัญญัติ AI และแนวปฏิบัติมากกว่า 12 ฉบับ ตลอดจนงานวิจัยและเครื่องมือปฏิบัติ ขณะที่ทำงานร่วมกับองค์กรกว่า 140 แห่งในภาคการศึกษา ยุติธรรม รัฐบาล และการเงิน

ทิศทางในระยะต่อไป

แนวโน้มในระยะต่อไป การผลักดันทั้งสี่ด้านของ Etda สะท้อนทิศทางที่หน่วยงานกำกับดูแลดิจิทัลของไทยกำลังปรับบทบาทจากการออกกฎเกณฑ์ไปสู่การสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมสำหรับภาคธุรกิจและผู้บริโภค ซึ่งรวมถึงการสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมและการคุ้มครองประชาชนในยุคที่แพลตฟอร์มดิจิทัลขยายตัวครอบคลุมหลายภาคส่วนของเศรษฐกิจไทยมากขึ้น