5 ความท้าทายการวางแผนสืบทอดตำแหน่งผู้นำองค์กร

• 2026-11-09
• ข่าว
• กองบรรณาธิการ

ดร.ฟีลิออส อันเดรอู สฟิกา รองซีอีโอและประธานหน่วยงานตลาดอื่น ๆ รวมถึงไทยและเอเชีย ของบริษัทบีทีเอส กรุ๊ป (BTS Group) บริษัทที่ปรึกษาด้านการดำเนินกลยุทธ์ระดับโลก เผยแพร่บทวิเคราะห์เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569 ผ่านหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ระบุว่าองค์กรจำนวนมากเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งจากคุณสมบัติที่ตอบโจทย์ความสำเร็จในวันนี้ มากกว่าความต้องการในวันพรุ่งนี้ ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญที่ทำให้การสืบทอดตำแหน่งผู้นำล้มเหลว

Key facts

ทำไมองค์กรเลือกคนผิด

• การศึกษาของ Corporate Executive Board พบว่า 50-70% ของผู้บริหารล้มเหลวภายใน 18 เดือนแรกหลังได้รับการเลื่อนตำแหน่ง ไม่ว่าจะมาจากการเลื่อนขึ้นจากภายในหรือการจ้างจากภายนอก
• บทวิเคราะห์ของ ดร.ฟีลิออส อันเดรอู สฟิกา จากบริษัทบีทีเอส กรุ๊ป เผยแพร่เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569
• ซีรีส์ "Succession" ของ HBO ถูกยกมาเป็นกรณีศึกษาการต่อสู้แย่งตำแหน่งซีอีโอในบริษัทสื่อ
• บทวิเคราะห์ระบุความท้าทาย 5 ข้อ ได้แก่ ความชัดเจนของโปรไฟล์ผู้นำ การระบุและประเมินผู้สมัคร การสร้างความพร้อม ความโปร่งใสของกระบวนการ และการปรับตัวเข้าสู่ตำแหน่ง

ความท้าทายข้อแรกคือการขาดความชัดเจนว่าแท้จริงแล้วผู้นำคนใหม่ต้องมีโปรไฟล์แบบใด การวางแผนสืบทอดตำแหน่งให้ได้ผลต้องเริ่มจากการเข้าใจกลยุทธ์ธุรกิจในปัจจุบันและทิศทางที่กำลังมุ่งไปอย่างลึกซึ้ง เพื่อกำหนดคุณสมบัติและเกณฑ์คัดเลือกให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น

แต่บ่อยครั้งที่องค์กรเลือกทางลัดด้วยการมองหาผู้บริหารที่มีลักษณะคล้ายคนที่กำลังจะเกษียณ หรือคนที่เข้ากับความสำเร็จในวันนี้มากกว่าความต้องการในอนาคต ดร.ฟีลิออส ชี้ว่าทางลัดทั้งสองแบบดูมีประสิทธิภาพ แต่กลับตรึงองค์กรไว้กับอดีตโดยไม่รู้ตัว ประเมินผู้สมัครอย่างไรให้แม่น

ความท้าทายข้อที่สองคือการสร้างกระบวนการระบุและประเมินผู้สมัครอย่างถูกต้อง เพราะตำแหน่งเหล่านี้มีความสำคัญสูงและส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อทั้งองค์กร ปัจจัยที่สำคัญที่สุดจึงมีสองด้าน

ด้านแรกคือการรับข้อมูลจากหลายมิติ ทั้งการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง การประเมินแบบ 360 องศา และแบบทดสอบทางจิตวิทยา เพื่อประกอบภาพรวมว่าผู้สมัครบริหารธุรกิจ บริหารคน และบริหารผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างไร ด้านที่สองคือการประเมินสถานการณ์จำลองในอนาคตที่ซับซ้อน ให้ผู้สมัครเผชิญแรงกดดันของบทบาทใหม่ในสภาพแวดล้อมจำลอง ซึ่งเผยให้เห็นวิธีคิดและพฤติกรรมที่แท้จริงภายใต้ความกดดันได้ดีกว่าการตอบคำถามในการสัมภาษณ์

ดร.ฟีลิออส ระบุในบทวิเคราะห์ว่า "เป็นเรื่องยากที่ผู้สมัครจากภายในจะพร้อมเต็มร้อยตั้งแต่วันแรก ความสำเร็จของกระบวนการสืบทอดตำแหน่งจึงขึ้นอยู่กับการเตรียมความพร้อมอย่างตั้งใจ ทั้งการฝึกอบรม การโค้ช งานที่ท้าทายเป็นพิเศษ โครงการพิเศษ และช่วงเวลาที่สร้างขึ้นเพื่อให้ผู้สมัครได้ทดลอง เรียนรู้ และเติบโตก่อนที่เดิมพันจะกลายเป็นเรื่องจริง" ความโปร่งใสคือหัวใจ

ความท้าทายข้อที่สี่ ซึ่งเป็นธีมที่ดำเนินตลอดทั้งสี่ซีซันของซีรีส์ "Succession" คือการขาดความโปร่งใส เมื่อไม่มีความโปร่งใส ย่อมเกิดสงครามภายในระหว่างผู้สมัคร ความสับสนทั่วทั้งองค์กร และมูลค่าที่ค่อย ๆ สูญหายไป เพราะไม่มีใครจดจ่อกับธุรกิจจริง

ดร.ฟีลิออส ยอมรับว่าความโปร่งใสเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะเมื่อมีข้อกังวลเรื่องการรักษาความลับอย่างชอบธรรม แต่ยิ่งกระบวนการถูกวางแผนและสื่อสารได้ดีเท่าไร ข้อสงสัยและปัญหาที่ตามมาก็ยิ่งน้อยลงเท่านั้น ช่วงปีแรกชี้ขาดอนาคต

ความท้าทายข้อสุดท้ายคือการนำคนเข้าสู่ตำแหน่งในลักษณะที่ทำให้เขาพร้อมประสบความสำเร็จ ไม่ใช่แค่ประคองตัวให้รอด ปีแรกในตำแหน่งใหม่เป็นช่วงชี้ขาด ซีอีโอคนใหม่ต้องสร้างความไว้วางใจ ความน่าเชื่อถือ และวิสัยทัศน์ร่วมกับทีมเพื่อรวบรวมธุรกิจและขับเคลื่อนกลยุทธ์อย่างมั่นใจ

เป้าหมายในช่วงนี้ควรเป็นการลดความเสี่ยงด้วยการสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ผู้นำใหม่ได้ลองแนวทางต่าง ๆ ประเมินความท้าทายอย่างเปิดเผย สื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย สร้างความสัมพันธ์และพลวัตภายในทีม พัฒนาคณะผู้บริหารระดับสูง และกล้าเสนอความเห็นตลอดจนตัดสินใจในช่วงปีแรกที่สำคัญนี้

กระบวนการดังกล่าวมักเสริมความแข็งแกร่งด้วยการให้ซีอีโอคนก่อนยังมีส่วนร่วมไประยะหนึ่ง หรือการนำโค้ชผู้บริหารเข้ามาช่วยดูแลช่วงเปลี่ยนผ่าน ก้าวต่อไปขององค์กรไทย

สำหรับองค์กรในประเทศไทยที่กำลังเผชิญช่วงเปลี่ยนผ่านผู้นำ บทวิเคราะห์นี้ชี้ว่าการสืบทอดตำแหน่งไม่ควรถูกมองเป็นเรื่องที่หยิบมาคิดเฉพาะยามวิกฤต แต่ต้องถือเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ทางธุรกิจตั้งแต่ต้น การออกแบบกระบวนการอย่างรอบด้านและโปร่งใสบนพื้นฐานของภาพความสำเร็จที่ชัดเจนทั้งในวันนี้และวันพรุ่งนี้ จะช่วยสร้างหลักประกันอนาคตขององค์กรได้

ดร.ฟีลิออส ปิดท้ายบทวิเคราะห์ว่าองค์กรที่ต้องการวางรากฐานการเปลี่ยนผ่านอย่างมั่นคงสามารถติดต่อพูดคุยกับเขาได้ผ่านอีเมล philios.andreou@bts.com หรือทางโปรไฟล์ LinkedIn ซึ่งสะท้อนว่าบริษัทที่ปรึกษาด้านกลยุทธ์ยังคงเดินหน้าให้คำแนะนำด้านการบริหารคนและการสืบทอดตำแหน่งแก่ภาคธุรกิจอย่างต่อเนื่อง