น้ำท่วมกรุงเทพฯ กระทบ 'ความเชื่อมั่น' มากกว่าตัวแหล่งท่องเที่ยว หวั่นภาพ 'Bangkok Floods…

• 2026-10-03
• เศรษฐกิจ
• กองบรรณาธิการ

น้ำท่วมกรุงเทพฯ ปี 2569 กำลังสร้างความกังวลให้กับภาคการท่องเที่ยวไทย โดยอดีตผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ชี้ว่าผลกระทบที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่การปิดแหล่งท่องเที่ยว แต่เป็นความเชื่อมั่นในการเดินทางผ่านกรุงเทพฯ ระบบคมนาคม และภาพจำด้านความปลอดภัย ซึ่งมาตรงกับช่วง Golden Week ของจีนพอดี

ฝน 300 มม. สู่ประกาศ 50 เขตประสบภัย

ยุทธศักดิ์ สุภสร อดีตผู้ว่าการ ททท. ให้ข้อมูลว่า ฝนสะสมในกรุงเทพฯ ราว 300-320 มิลลิเมตร ในเวลาเพียง 3 วัน ระหว่างวันที่ 24-27 กันยายน 2569 จนทำให้ต้องประกาศเป็นพื้นที่ประสบภัยทั้ง 50 เขต ซึ่งผลกระทบเดินเป็นลูกโซ่ตามลำดับ เริ่มจากน้ำท่วม รถติด การเดินทางเข้า-ออกสนามบินลำบาก เที่ยวบินและสัมภาระป่วน ทริปไม่แน่นอน จนนำไปสู่การยกเลิกหรือเลื่อนการเดินทาง และใช้จ่ายลดลงในที่สุด

แม้ทั้งท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและดอนเมืองยังเปิดให้บริการตามปกติ แต่ปัญหาอยู่ที่การเดินทางเข้า-ออกสนามบิน ขณะที่การบินไทยต้องลดเที่ยวบินชั่วคราวประมาณ 30% และมีสัมภาระค้างจำนวนมาก

จังหวะเวลาที่น่ากังวล

จุดที่น่ากังวลที่สุดคือจังหวะเวลา ก่อนเกิดน้ำท่วม ททท. คาดว่าในช่วงวันที่ 25 กันยายน-7 ตุลาคม 2569 จะมีนักท่องเที่ยวจีนเดินทางเข้าไทยราว 250,000 คน สร้างรายได้ประมาณ 11,500 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 24% และ 37% จากปีก่อน โดยมียอดจองเดือนตุลาคมจากจีนเพิ่มขึ้น 16% และการค้นหาเที่ยวบินเพิ่มขึ้น 24% พร้อมมีเที่ยวบินตรงจากจีนเพิ่มขึ้น

ยุทธศักดิ์ระบุว่า น้ำท่วมครั้งนี้ไม่ได้มาในช่วงนอกฤดูท่องเที่ยว (Low Season) แต่มาในช่วงที่ตลาดจีนกำลังมีโมเมนตัมสูงที่สุด ล่าสุด ททท. ประเมินว่าจำนวนนักท่องเที่ยวจีนช่วงวันหยุดชาติจีนหรือ Golden Week อาจได้รับผลกระทบราว 5-10% จากเป้าเดิม โดยแต่ละพื้นที่มีผลกระทบไม่เท่ากัน

กรุงเทพฯ โดนสองชั้น

ยุทธศักดิ์ระบุว่า กรุงเทพฯ เป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบสูง เพราะเป็นทั้งเดสติเนชั่นและประตูหรือ Gateway ของประเทศ จึงโดนผลกระทบสองชั้น แม้โรงแรมและแหล่งท่องเที่ยวส่วนใหญ่ยังเปิดให้บริการ แต่คำถามในใจนักท่องเที่ยวคือ พวกเขาจะเดินทางจากสนามบินถึงโรงแรมได้ปลอดภัยและตรงเวลาหรือไม่ ซึ่งสำคัญกว่าคำถามว่าพระบรมมหาราชวังเปิดหรือเปล่า

สำหรับพื้นที่อื่น ภาคกลาง-ตะวันออกเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบระดับปานกลางถึงสูง โดยระยอง สระแก้ว ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และตราด กระทบหนักในกลุ่มเที่ยวด้วยรถยนต์ เที่ยวแบบครอบครัว และเที่ยววันหยุดสุดสัปดาห์ ขณะที่ภาคเหนือได้รับผลกระทบระดับปานกลาง โดยเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน มีความเสี่ยงน้ำท่วม ดินถล่ม และการเข้าถึงเส้นทาง แต่ยังไม่ถึงขั้นทั้งภูมิภาคหยุดการท่องเที่ยว

ส่วนภาคใต้ ภูเก็ตค่อนข้างอ่อนไหวต่อสภาพอากาศ คลื่นสูง 1-2 เมตร และเกิน 2 เมตรในช่วงพายุฝน ผลกระทบหลักอยู่ที่กิจกรรมทางทะเล เช่น ดำน้ำ เรือเร็ว เฟอร์รี่ และทัวร์เกาะ มากกว่าธุรกิจโรงแรม

ภาพลักษณ์เสียหายหนักกว่าความจริง

ยุทธศักดิ์มองว่า น้ำท่วมครั้งนี้กระทบและเกิดความเสียหายด้านภาพลักษณ์แรงกว่าความเสียหายจริง เพราะนักท่องเที่ยวต่างชาติไม่ได้เห็นข้อมูลชุดเดียวกับที่หน่วยงานรัฐเห็น พวกเขาเห็นแค่พาดหัวข่าว Bangkok Floods พร้อมภาพรถจมน้ำ ถนนเป็นคลอง และสัมภาระตกค้าง

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Availability Heuristic คือการใช้ภาพไม่กี่ภาพตัดสินสถานการณ์ทั้งประเทศ และทำให้ Bangkok is Flooded กลายเป็น Thailand is Flooded แสดงว่าเรากำลังเผชิญ Perception Risk หรือการรับรู้ความเสี่ยง มากกว่า Physical Risk หรือความเสี่ยงเชิงกายภาพ

ยุทธศักดิ์เสนอให้เลิกมองแบบชั้นเดียว มาใช้ 3-Level Impact Model ประกอบด้วย Level 1 Local Disruption หรือพื้นที่น้ำท่วม ซึ่งรับมือด้วยการบริหารจัดการเชิงปฏิบัติการ, Level 2 Destination Disruption หรือกรุงเทพฯ และภาคกลาง ซึ่งรับมือด้วยการกระจายปลายทางจากกรุงเทพฯ ไปเชียงใหม่ ภูเก็ต กระบี่ สมุย พัทยา และอีสาน และ Level 3 National Perception Risk ซึ่งสำคัญที่สุด ต้องรับมือด้วยการบริหารชื่อเสียงและความเชื่อมั่น

นอกจากนี้ ไม่ควรติดตามแค่ตัวเลขนักท่องเที่ยว แต่ควรทำ Tourism Flood Impact Dashboard ที่ดู 4 ตัวชี้วัด ได้แก่ อัตราการยกเลิก พฤติกรรมการค้นหา เช่นคำถามว่า Is Thailand Safe? อัตราการแปลงการค้นหาเป็นการจอง และความต่อเนื่องของระบบสนามบิน

สามฉากทัศน์ที่ต้องจับตา

อดีตผู้ว่าการ ททท. ยังวิเคราะห์ฉากทัศน์ข้างหน้าออกเป็น 3 รูปแบบ โดยภารกิจเร่งด่วนที่สุดคือไม่ให้พื้นที่สีเหลืองกลายเป็นสีแดง ได้แก่ ฉากทัศน์ Recovery หรือสีเขียว หากน้ำลดเร็ว สนามบินกลับสู่ภาวะปกติ และไม่มีฝนระลอกใหญ่ ซึ่งจะกระทบแค่ปลายเดือนกันยายนถึงต้นตุลาคม 2569

ฉากทัศน์ Prolonged Disruption หรือสีเหลือง หากผลกระทบยืดเยื้อ การเดินทางในกรุงเทพฯ ยังลำบาก 1-2 สัปดาห์ ส่งผลต่อการท่องเที่ยวช่วง Golden Week โดยการยกเลิกเพิ่มขึ้น และฉากทัศน์ Confidence Shock หรือสีแดง หากเกิดภาวะวิกฤตความเชื่อมั่น น้ำท่วมต่อเนื่อง สื่อต่างชาติขยายภาพ ซึ่งจะกระทบดีมานด์และยอดจองทั้งไตรมาส 4

สี่แนวทางฟื้นความเชื่อมั่น

ยุทธศักดิ์ยังนำเสนอแนวทางฟื้นฟูความเชื่อมั่นในการท่องเที่ยว จาก Flood Response หรือการรับมือและช่วยเหลือ สู่ Tourism Confidence Recovery หรือการฟื้นตัวของความเชื่อมั่นด้านการท่องเที่ยว ไว้ 4 แนวทาง ประกอบด้วย INFORM ที่ต้องพูดความจริง สื่อสารว่าประเทศไทยยังเปิดประเทศต้อนรับนักท่องเที่ยว แต่ต้องไม่ใช่การปฏิเสธปัญหา ให้แยกชัดเจนว่าพื้นที่ไหนกระทบ พื้นที่ไหนปกติ

ASSURE คือการคืนความมั่นใจด้วยการทำ Real-Time Thailand Travel Status อัพเดตสถานการณ์การเดินทางท่องเที่ยวในไทยแบบเรียลไทม์ โดยใช้สีเขียวหมายถึงเปิดปกติ สีเหลืองหมายถึงกระทบจากสภาพอากาศ และสีแดงหมายถึงปิดชั่วคราว ครอบคลุมสนามบิน ถนน ราง แหล่งท่องเที่ยว เกาะ และโรงแรม

REDIRECT คือการย้ายดีมานด์ไม่ให้หายไป โดยแทนที่จะบอกว่าไม่ต้องห่วงเรื่องกรุงเทพฯ ให้เสนอทางเลือกทันที เช่น วัฒนธรรมที่เชียงใหม่ ทะเลที่ภูเก็ต กระบี่ สมุย หรือ Wellness ที่เชียงใหม่และภูเก็ต และ REASSURE คือหลังน้ำลดต้องทำแคมเปญแบบมีหลักฐาน ไม่ใช่โฆษณาเพียงอย่างเดียว แต่ใช้ Live Destination Proof ทั้งภาพสนามบินที่เดินได้ปกติ โรงแรมกลับมาเปิด และเสียงจริงจากนักท่องเที่ยวและครีเอเตอร์

เหตุการณ์ครั้งนี้เปิดจุดอ่อนที่เรียกว่า Gateway Concentration Risk เพราะนักท่องเที่ยวจำนวนมากต้องผ่านกรุงเทพฯ แม้ปลายทางจริงจะอยู่จังหวัดอื่น เมื่อกรุงเทพฯ สะดุดครั้งเดียวทั้งประเทศจึงสะเทือนไปหมด ระยะยาวอาจต้องเร่งเปลี่ยนจาก Bangkok-centric Tourism ไปสู่ Multi-Gateway Thailand กระจายประตูเข้าประเทศไปที่กรุงเทพฯ เชียงใหม่ ภูเก็ต สมุย อู่ตะเภา กระบี่ และอุดรธานี เชื่อมด้วยเที่ยวบินตรงระหว่างประเทศและการเดินทางในประเทศที่ไร้รอยต่อ นี่คือ Tourism Resilience หรือความสามารถของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวในการปรับตัว เตรียมพร้อมรับมือ และฟื้นคืนกลับสู่สภาพปกติที่แท้จริง